Cá không ăn muối cá ươn,
Con cãi cha mẹ trăm đường con hư.
Ơn thầy soi lối mở đường
Cho con vững bước dặm trường tương lai.
Ơn đây gần bạn, gần thầy
Có công mài sắt có ngày nên kim.
Chữ thầy trong cõi người ta
Dặm dài hoa nắng trời xa biển đầy.
Dù đi khắp bốn phương trời
Công cha nghĩa mẹ không ai sánh bằng.
Mấy ai là kẻ không thầy
Thế gian thường nói đố mày làm nên.
Đêm nay con ngủ giấc tròn,
Mẹ là ngọn gió của con suốt đời.
Mười năm rèn luyện sách đèn
Công danh gặp bước chớ quên ơn thầy.
Anh chỉ quen một cô nàng da trắng tóc dài
Miệng cười như nhánh hoa nhài nở nang.
Răng đen ai nhuộm cho mình
Cho duyên mình đậm cho tình anh say.
Trăng rằm mười sáu trăng nghiêng,
Thương em chúm chím cười duyên một mình.
Ngọc kia chuốt mãi cũng tròn,
Sắt kia mài mãi cũng còn nên kim.
Ai ơi giữ chí cho bền
Dù ai xoay hướng đổi nền mặc ai.
Thương ai hồi nhỏ tới chừ
Dẫu nghèo, dẫu đói không từ ngãi nhân.
Học là học để làm người
Biết điều hơn thiệt biết lời thị phi
Học trò học hiếu học trung
Học cho đến mực anh hùng mới thôi.
Bữa nay nhìn mặt cho tường
Đến mai dời gót nẻo đường xa xôi.
Cơm này nửa sống nửa khê,
Vợ đơm chồng nếm chẳng chê cơm này.
Mẹ ơi thương lấy rể nghèo
Khoa tay vớt bọt, lấy bèo nuôi nhau.
Sông sâu sào ngắn khôn dò
Người khôn ít nói, khôn đo tấc lòng.
Dạo chơi quán cũng như nhà.
Nhà tranh có ngãi hơn tòa nhà cao.
Cái bống là cái bống bình,
Thổi cơm nấu nước một mình mồ côi.
Rạng ngày có khách đến chơi
Cơm ăn rượu uống cho vui lòng chồng.
Có con phải khổ vì con
Có chồng phải gánh giang sơn nhà chồng.
Có chồng phải lụy cùng chồng
Đắng cay phải chịu mặn nồng phải theo.
Duyên là tóc, tóc là tơ
Xe tơ kết tóc bậu chờ trông ai
Tóc bậu mới chấm ngang vai
Cha mẹ thương ít, nhưng trai thương nhiều
Cho dầu bậu trong trắng mỹ miều
Nhiều nơi lắm chốn, anh cũng chẳng chiều được đâu.
Ngó lên trời thấy cặp cu đang đá,
Ngó ra ngoài biển, thấy cặp cá đang đua.
Đi về lập miếu thờ vua,
Lập trang thờ mẹ, lập chùa thờ cha.
Ở cho có nghĩa có nhân
Cây đức lắm chồi, người đức lắm con
Ba vuông sánh với bảy tròn
Đời cha ân đức, đời con sang giàu.
Làm người chẳng biết lo xa,
Trẻ trung đã vậy tuổi già làm sao.
Làm người cho biết tiền tằn,
Đồ ăn thức mặc có ngần thì thôi.
Những người đói rách rạc rài,
Bởi phụ của trời làm chẳng nên ăn.
Bần cư náo thị vô nhân đáo,
Phú tại lâm sơn hữu viễn thân,
Bấy lâu nay không biểu, anh cũng lại gần,
Bấy giờ em sa cơ thất vận,
Em biểu mấy lần anh cũng không vô.
Lấy điều ăn ở dạy con,
Dẫu mà gặp tiết nước non xoay vần.
Ở cho có đức, có nhân,
Mới mong thờ tự, được ăn lộc trời.
Trong đầm gì đẹp bằng sen,
Lá xanh bông trắng lại chen nhị vàng.
Nhị vàng bông trắng lá xanh,
Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn.
Đã sinh ra kiếp ở đời,
Trai thời trung hiếu đôi vai cho tròn.
Gái thời trinh trỉnh lòng son,
Sớm hôm gìn giữ kẻo còn chút sai.
Trai lành gái tốt ra người,
Khuyên con trọng bấy nhiêu lời cho chuyên.
Con cò lặn lội bờ sông
Gánh gạo đưa chồng tiếng khóc nỉ non.
Nàng về nuôi cái cùng con
Để anh đi trẩy nước non Cao Bằng.
Chàng ơi phải lính thì đi,
Cửa nhà đơn chiếc đã thì có tôi.
Anh đi em ở lại nhà
Hai vai gánh vác mẹ già con thơ.